Q & A: Extra informatie voor ouders

Waarom een overgangsritueel?

Het leven initieert ons. Of we nu willen of niet, het leven vraagt aan ons om te veranderen, te groeien, een nieuwe levensfase te omarmen. Soms gebeurt dat door een externe omstandigheid (bv geboorte, huwelijk, ziekte, dood), soms door een verandering van levensfase die inherent hoort bij het leven, bv van kindertijd naar puberteit.
Het is voor onze psyche belangrijk stil te staan bij zulke overgangen, om de oude levensfase af te sluiten en ons te openen voor de nieuwe levensfase. Dat is wat onze voorouders begrepen en waarom overgangsrituelen wereldwijd al 1000en jaren onderdeel zijn van ons menselijk bestaan.

Dus: een overgangsritueel markeert de verandering in levensfases, en helpt de geïnitieerde de overgang bewust te maken en er zin aan te geven. En het ritueel geeft handreikingen die de geïnitieerde helpen om de lessen en geneugten van de nieuwe levensfase volledig te leven.

Wanneer is mijn zoon er klaar voor?

De overgang die we met deze rite bekrachtigen en markeren is de overgang van kindertijd naar puberteit, de overgang van jongen naar jonge man.
Leeftijd en lichamelijke veranderingen zijn niet de belangrijkste indicatoren dat een jongen de overgang naar puberteit bereikt heeft. Echter, de jongen laat zien dat hij op de drempel van de puberteit staat door een verandering van zijn primaire motivatie en zijn beeld van de wereld; zijn psychospirituele zwaartepunt, zeg maar het middelpunt van zijn wereld, verschuift van familie en natuur naar leeftijdsgenoten, naar sexuele identiteit en naar de maatschappij.
De belangrijkste motivatie voor zijn handelen wordt het creëren van een authentieke en sociaal geaccepteerde plek tussen zijn leeftijdsgenoten, inclusief zijn sexualiteit.

Op het moment dat je het begin van deze veranderingen waarneemt bij je zoon, is het moment om hem te gaan begeleiden in deze verandering van levensfase. Het overgangsritueel dat wij aanbieden kan daarvan een onderdeel zijn.

Hoe begeleid ik mijn zoon in deze overgang?

Het moment waarop jouw zoon de eerste tekenen van deze overgang (zie hierboven) vertoont, is het moment hem in deze verandering te gaan begeleiden.
Het belangrijkste daarin is hem te vertellen dat hij door deze verandering heen aan het gaan is. Dat zijn leven en zijn manier van naar het leven kijken aan het veranderen is. Hem bewust maken van de verandering.
Ons inziens bekrachtigt een ritueel deze overgang en is het van wezenlijk belang.  Jouw zoon bewust maken van het belang om deze overgang ook ritueel te bekrachtigen hoort bij jouw begeleiding.  Er zijn ook een aantal dingen die jouw zoon kan doen in voorbereiding op het ritueel <zie hier>. Deze aan hem voor leggen en hem daarbij ondersteunen zijn ook onderdeel van jouw begeleiding.
Het is dus van belang dat jij – de ouder – zelf ook belang van een ritueel onderkent. Als het jij er de zin, nut, betekenis niet van inziet, dan zal jouw zoon dat ook niet inzien. Naast alles wat je hier op de website kan vinden over dit overgangsritueel, kun je in <deze boeken> meer informatie vinden.

Mijn zoon heeft geen zin in het ritueel. Wat dan?

We horen dit wel vaker van ouders, “Mijn zoon wil niet” of “Mijn zoon twijfelt”.
Daar kunnen twee redenen voor zijn:
1) Jouw zoon is nog te jong, of alweer te oud. Beter gezegd, de overgang van kindertijd naar pubertijd speelt nog niet in de psyche van jouw zoon, of hij is die overgang alweer ruim voorbij. In beide gevallen geeft (de psyche van) jouw zoon dan terecht aan dat dit ritueel hem nog niet of niet meer past. Zie ook het vorige kopje voor informatie waaruit je kan opmaken dat jouw zoon aan de puberteit begint.
2) Maar als je wel waarneemt dat jouw zoon op de drempel van zijn puberteit staat, en hij geen zin heeft, is de kans groot dat hij simpel weerstand voelt. Een deel van onze psyche juicht verandering toe en een deel van onze psyche is bang voor verandering. Dat is normaal en kan een keur aan redenen hebben. De belangrijkste reden is meestal dat de psyche van de jongen voorvoelt dat hij niet meer mama’s jongetje zal zijn. In zekere zin geeft hij het paradijs van zijn kindertijd op. Dit (of de valse hoop op de vervulling daarvan) is iets wat (sommige) jongens diep van binnen niet graag opgeven.

Mocht weerstand/angst de reden zijn dat jouw zoon dit ritueel niet wil doen, ga dan in gesprek met hem, maak ruimte voor hem, leer hem begrijpen wat er in hem omgaat. Neem de tijd! Respecteer zijn angst, zijn weerstand en spreek ook zijn nieuwsgierigheid en verlangen naar vrijheid en groeien aan.

Wie beslist er over deelname aan de rite? Ik of mijn zoon?

We zijn ons bewust dat we leven in een tijd waarin overgangsrituelen weinig plaats vinden. Ook van het feit dat de meeste ouders (ook wij) niet zelf destijds een dergelijke rite hebben gehad. Er is dus lacune in ons collectief weten hierover en er is weinig vanzelfsprekendheid.
Dat betekent dat er een extra taak ligt voor jou als vader/moeder. Je zal je een beetje in deze overgang en de rite die daarbij hoort moeten verdiepen en jouw zoon in deze overgang moeten begeleiden.
En als jouw zoon niet wilt en zijn psyche er wel aan toe is (zie hierboven), dan is er extra werk aan de winkel. Het is onze overtuiging dat een goed overgangsritueel sterk bijdraagt aan de gezonde ontwikkeling van jouw zoon tot jonge man gedurende zijn puberteit. Wat ons betreft is het de beslissing van de ouder om deze rite in het leven van jouw zoon te integreren.
We begrijpen ook wel dat je in extremis niet jouw zoon kan dwingen. Daarom is het van belang dat jij hem mee neemt op deze reis waarin een overgangsritueel een vanzelfsprekendheid is en dat je niet afhaakt als zijn weerstand het van zijn nieuwsgierigheid wint. Ten slotte: jouw zoon heeft ook wel eens geen zin in school of zelfs weerstand, maar dat betekent toch ook niet dat hij kan beslissen dat hij geen onderwijs meer volgt? Dan help je hem daar toch ook doorheen?

Wat gebeurt er in het weekend?

We hebben het weekend zo ontworpen dat het wat ons betreft maximaal bijdraagt aan het markeren, bekrachtigen en vieren van de overgang van de jongen naar jonge man. En we reiken hem handvatten aan om zo optimaal mogelijk te kunnen groeien tijdens zijn puberteit.
Hiervoor gebruiken we een aantal rituelen en structuren, die erop gericht zijn om:
- moeder los te laten als de beschermende mama
- de verwachtingen/wensen/dromen/ideeën  die de ouders hebben voor hun zoon los te laten en het bewustzijn van de jonge man te laten groeien dat hij zijn eigen authentieke identiteit kan creëren en kan leven.
- een gezonde relatie met (zijn) sexualiteit te ontwikkelen.
- bewust te worden van zijn (innerlijke) hulpbronnen en support voor het vinden van zijn plek in de wereld van vrienden(innen).
Dat doen we onder andere door: body-painting, zweethut, vision-quest (een nacht alleen in het bos), masker maken, sharing over sexualitiet. En meer!
We zijn een beetje terughoudend om meer te vertellen. Niet omdat we de inhoud geheim willen houden, maar omdat veel van de rituelen die we doen werken op het onderbewuste van de jonge man in wording.  Teveel erover vertellen en vooral er van te voren te veel over na denken, ondermijnt de kracht van de rite.

En wat kan ik mijn zoon vertellen?

Alles van het bovenstaande. Maar vooral: vindt jouw eigen woorden. Wees de gids van het avontuur dat jouw zoon door maakt. Luister naar hem, spreek met hem. Daag hem uit! Het vraagt als ouder dus iets meer tijd en energie dan alleen voorstellen “Hé, ik heb een leuk weekend gezien voor ons, zullen we gaan?”. Maak hem bewust van zijn eigen ontwikkeling en laat een overgangsritueel daar een vanzelfsprekendheid in zijn/worden.

Tot slot zijn hier enige woorden en thema´s die kunnen appelleren aan zijn verlangen en nieuwsgierigheid om te groeien:
- Wil jij met meer zelfvertrouwen hebben op school en in contact met vrienden? Meer zelfvertrouwen om in jouw pubertijd zelf jouw eigen weg te vinden en te kiezen?
- Wil jij ontdekken wat het echt betekent om geen jongetje meer te zijn, maar een jonge man? En wil jij ook dat je ouders je gaan zien en behandelen als een jonge man?
- Wil jij weten wat het is om jouw eigen plek te kennen in een groep mannen?
- Durf jij het avontuur aan om een nacht alleen in het bos te zijn? Wil jij de held in het avontuur van jouw eigen leven zijn? En wil jij ontdekken welke krachtbronnen jij daarvoor hebt? Krachtbronnen die je na het weekend ook weer op school en in contact met andere mensen helpen?
- Wist je dat al duizenden jaren lang jongens over heel wereld hun overgang naar man worden bekrachtigen en vieren door rituelen?